Wangũ Wa Makeri

Ũcũwe ahikĩtio nĩ Mũcherũ wa Mĩũgũ ũrĩa waciarire mũirĩtu wetagwo Wakerũ wa Mũcerũ ũrĩa wacookire akĩhika kwa Mũcerũ wa Gatuĩku na nĩwe nyina wa Gatuĩku, Mũcerũ na Wangũ. Wangũ akĩhika kwa Makeri wa Mbogo. Aarĩ nyina wa ciana nyingĩ ta Gatuĩku, Mũciiri na angĩ. Ciana cia airu ake na no ta ciake nĩ; Nũgũ wa Makeri, Joseph Njema, Joseph Gĩtimũ, Kĩhono, Mũciiri Kĩmĩtĩ na angĩ aingĩ.

Mũthuuri wetagwo Karũri wa Gakure aarĩ cibũ wa Tuthũ na angĩaceerire Weithaga aaheagwo ũraro kwa Makeri. Wĩra wake warĩ wa gwakithia mathukuru, kwenjithia mabarabara na kwamũra macibũ o handũ o handũ. Hĩndĩ ĩrĩa aanenehire, akĩiga Kambĩ hau Koimbĩ. Mũthenya ũmwe nĩathiire kambĩ-inĩ ĩyo aumĩte Tuthũ mena mũthũngũ ũrĩa warĩ D.C wa Fort Hall. Wangũ akĩmatwarĩra iria imata, iria rĩa mwĩtha, nyama na irio cia kũrĩa. Mũthũngũ ũcio akĩũria Karũri atĩrĩ; ‘Mũtumia ũcio nĩ waũ?’ Karũri agĩcookia; ‘Nĩ wakwa.’ Mũthenya ũyũ ũngĩ Wangũ akĩmagwata rũra ota mũthenya wa ira. Mũthũngũ agĩcookera kĩũria kĩrĩa; ‘Mũtumia ũyũ nĩ waũ?’ Karũri agĩcookia akiuga nĩ wake. Mũthũngũ (D.C) agĩikia guoko mũhuko akĩruta kĩraũni na akĩmwamũra agĩtuĩka cibũ wa Location 10 na nĩyo ya Weithaga. Mũrũme Makeri ndareganire na ũhoro ũcio na agĩthiĩ na mbere na kũrĩithia mahiũ ningĩ aarĩ gĩtonga kĩnene ma.

Mahinda macio mathukuru maakithagio nĩ cibũ manyitanĩire na mĩceeni. Mĩceeni nĩo maaugaga nũũ ũgũtuĩka cibũ kana hendimeni kana ringleader wa makanitha (ũrĩa waharagĩria iceera rĩa mũbicobu na nowe mena mĩceeni matuĩragia arĩa marathiĩ mũgũnda mũthenya wa kiumia. Wakorwo mũgũnda na rũhiũ mũthenya ũcio makarũkuua).

Wĩra wa Wangũ warĩ wa kũbanga na kũnyabaara wĩra ũrĩa ũkũrutwo ta gũcimba mĩgũnda, gũtũgũta, kwenja mabarabara ona gũtigĩrĩra ciana ciothe nĩciatwarwo thukuru. Nĩwe wakithirie gathibitarĩ kaarĩ kanini itũũra-inĩ rĩu na agĩtĩkĩria mũthũngũ aake thukuru wa Weithaga na ĩngĩ kũũrĩa Kahuhia.

Nĩanenehirio na akĩreherwo macibũ mangĩ ta cibũ Mĩcuki – Kangema, cibũ Wakomo – Kĩharũ, cibũ Koinange – Gĩthũngũri kĩa Wairera, cibũ Nderi wa Wang’ombe – Chania Nyĩrĩ, cibũ Mũriranja wa Mũrĩithi – Mũgoiri, Wambũgũ wa Mathangania – Nyĩrĩ na angĩ aingĩ. Thuutha ũcio Mũrang’a Town ĩgĩakwo na ĩgĩtuĩka Headquarter.

Cibũ Karũri wa Gakure-Tuthũ

Mc Gregor mũmĩceeni nĩwe warĩ mwarimũ na agĩthomithia ciana iria aatwaragĩrwo nĩ Wangũ wa Makeri na atatũ ao magĩtuĩka ahunjia (ũmwe agĩtwarwo Kahuhia, ũngĩ agwĩtwarwo Othaya na ũngĩ Kĩrurĩ).

Wangũ aarutaga wĩra na thigari cia arũme na nocio ciamũkuagĩra gĩtĩ gĩake o kũrĩa guothe aathiaga. Arĩa mamũkararia maaringagwo o ũũ wega nĩ thigari ico no Wangũ wa Makeri ndaahũũraga athuuri. Ũngĩahĩtirie aagũtũmanagĩra thigari ikũhũũre mbaara nginya ũgetĩkĩra ta thogora.

Hĩndĩ ĩmwe arũme nĩ meendire kuoya wathani ũcio wa Wangũ wa Makeri na magĩthondeka njaama. Makĩharĩria kĩbaata hakuhĩ na mũgumo warĩ hakuhĩ na kwa Wangũ. Rĩrĩa aaiguire rwĩmbo akiuma gwake mũciĩ mena Karũri na makĩgerera harĩa kĩbaata gĩathoithagĩrwo. Arũme makĩrũgamia rwĩmbo tondũ nĩmatukana na mũtumia na kĩbaata kĩainagwo nĩ arũme atheri. Magĩĩkĩra bitina na makiuga Wangũ athoitha arĩ njaga tondũ Karũri ndaarĩ na nguo ona ĩmwe no Wangũ nĩehumbĩte ota atumia a mahinda macio.

Gũgĩtuĩka atigithio wĩra wa ũcibũ na ũnengerwo mũũrũwe wetagwo Jacob Mũciiri ũrĩa wathomagĩra ũbuana (ũhunjia) kũu Weithaga. Aarĩkia mathoomo agĩtuĩka cibũ na thuutha-inĩ akĩamba kweherera ũtongoria hanini. Ithenya rĩu rĩkĩoywo nĩ cibũ Ikaaĩ wa Gathimba. Jacob Mũciiri nĩacookire wathani-inĩ na agĩtĩnĩkĩra gĩtĩ kĩa nyina kĩa ũcibũ. Thuutha wa gũtiga wĩra gũkĩamũrwo cibũ ũngĩ wetagwo Sila wa kuuma Karĩma na eehera gũkĩnenehio cibũ ũngĩ wetagwo Allan Mũhaari na akĩrũmĩrĩrwo nĩ cibũ Evan Thiong’o.

Wangũ arutwo wathani-inĩ nĩmatũũranirie na mũrũme Makeri kũrĩa amũreheire atumia angĩ anana a kũhikia. Aakuire mwaka-inĩ wa 1936 nake Karũri aakuĩte 1916.

Indo iria ciĩtanĩtio na Wangũ nĩ: Wangũ Sub-location, Wangũ Investments Ltd (yambĩrĩirio nĩ Matiba), Wangũ wa Makeri Tourism Centre, Wangũ Street, Wangu Avenue, etc.

Cibũ Wangũ wa Makeri-Wĩthaga

Macibũ Ma Weithaga Location (Kangema District)

Wangũ wa Makeri (1902 – 1909)

Jacob Mũciiri Makeri (1913 – 1915)

Ikaaĩ wa Gathimba – 1915 – 1918)

Jacob Mũciiri Makeri (1918 – 1935)

Sila Njũgũna (1936 – 1947)

Allan Mũhaari (1948 – 1952)

Evan Thiong’o (1953 – 1958)

Ben Macharia wa Jacob Makeri (1959 – 1960)

George Karũa (1961 – 1967)

Davis Mathara (1968 – 1987)

David M. Kanja (1988 – 1995)

K. Wanderi (1996 – 2004)

18 Comments

  1. My coder is trying to persuade me to move to .net
    from PHP. I have always disliked the idea because of the expenses.

    But he’s tryiong none the less. I’ve been using Movable-type on a variety of
    websites for about a year and am concerned about switching to another platform.

    I have heard great things about blogengine.net. Is there a way I can import all my wordpress posts
    into it? Any help would be greatly appreciated!

  2. You can certainly see your skills in the work you write.

    The sector hopes for more passionate writers such as you who aren’t afraid to say
    how they believe. At all times go after your heart.

  3. Hi would you mind letting me know which webhost you’re working with?
    I’ve loaded your blog in 3 completely different browsers and I must say this blog loads a lot faster then most.
    Can you suggest a good web hosting provider at a honest price?
    Thanks, I appreciate it!

  4. Your work is like a mirror, reflecting the thoughts and feelings of those who read it, yet always offering something new with each glance.

  5. It’s a pity you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this outstanding blog!
    I suppose for now i’ll settle for bookmarking and
    adding your RSS feed to my Google account. I look forward to
    new updates and will share this blog with my Facebook group.
    Chat soon!

  6. Currently it sounds like Movable Type is the top blogging platform out there right now.
    (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?

Leave a Reply to escort in belfastCancel Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *